Taking too long? Close loading screen.

Στις αρχές του 21ου αιώνα αρχίζουν να καταφθάνουν στον ελλαδικό χώρο μετανάστες και πρόσφυγες από τις χώρες της Ασιατικής ηπείρου όπως το Ιράκ, το Αφγανιστάν, το Πακιστάν, το Μπαγκλαντές και το Ιράν. Ειδικά μετά την εισβολή των Αμερικάνων στο Ιράκ και το Αφγανιστάν, η ροή αυτή των προσφύγων ξεκινά να διογκώνεται.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν είναι προετοιμασμένη να αντιμετωπίσει την ροή και μέσα στο 2003 φτιάχνει κανονισμούς όπως το Δουβλίνο ΙΙ. Ο κανονισμός αυτός ορίζει πως μόνον οι πρώτες χώρες του Σένγκεν είναι αρμόδιες να εξετάσουν τα αιτήματα ασύλου πολιτών τρίτης χώρας, και μόνον εφόσον έχει αιτηθεί επιθυμία από αυτούς για διεθνή προστασία, χωρίς να τους επιτρέπεται η διέλευση σε επόμενες χώρες. Ο κανονισμός έχει στόχο την αποφυγή της αποστολής των αιτούντων άσυλο από τη μια χώρα στην άλλη, αλλά επίσης και την αποτροπή της κατάχρησης του συστήματος με την υποβολή πολλαπλών αιτήσεων ασύλου από ένα μόνο άτομο σε μια ή και περισσότερες χώρες. Η Ελλάδα δεν έχει προηγούμενη εμπειρία, δεν έχει κάποιο σχέδιο, ένα σύστημα, ούτε κάποια ανεξάρτητη υπηρεσία για να ασχοληθεί με τους πρόσφυγες που έρχονται στην χώρα. Το έργο αναλαμβάνει το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη και το τρέχει η Ελληνική Αστυνομία, η οποία πρέπει από τη μία μεριά να εξετάσει αυτούς τους ανθρώπους, αλλά από την άλλη να τους «μαζέψει» επίσης. Μια κατάσταση εντελώς αντιφατική!

Αρχίζουν έτσι να πηγαίνουν οι άνθρωποι στην διεύθυνση αλλοδαπών και να υποβάλουν αίτηση διεθνούς προστασίας. Λόγω έλλειψης όμως ειδικευμένων υπηρεσιών όπως διερμηνέων και διαπολιτισμικών μεσολαβητών, οι αιτήσεις δεν καταγράφονται ορθά, οπότε η πλειοψηφία αυτών απορρίπτεται, με αποτέλεσμα να εγκαταλείπουν την Ελλάδα για άλλες χώρες της Ευρώπης. Σύντομα όμως, σύμφωνα με την υπάρχουσα νομοθεσία, αυτοί οι άνθρωποι επαναπροωθούνται στην Ελλάδα.

Εν έτει 2010 γίνεται επίσκεψη στην Ελλάδα από τους εκπροσώπους της ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ στους χώρους που κρατούνται παράνομα οι αιτούντες άσυλο, και καταγράφονται οι απάνθρωπες συνθήκες διαμονής στα αστυνομικά τμήματα, στον Αερολιμένα και σε πολλά άλλα μέρη. Ο ΟΗΕ βγάζει ανακοίνωση προς τις ανεπτυγμένες χώρες της Ευρώπης (Ολλανδία, Αγγλία, Σουηδία, Φιλανδία) να αναστείλουν την επαναπροώθηση των αιτούντων άσυλο στην Ελλάδα, λόγω των άθλιων συνθηκών διαμονής και της ανικανότητας του κράτους να ρυθμίσει την κατάσταση. Έτσι, με αργούς ρυθμούς, η επαναπροώθηση σταματά και σιγά σιγά ξεκινά η καινούρια διαδικασία διέλευσης των αιτούντων που ήταν αιχμάλωτοι για χρόνια στην Ελλάδα προς άλλες Ευρωπαϊκές χώρες.

Σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται ακόμη στο σημείο μηδέν αναφορικά με την προσφυγική πολιτική και οργάνωση, και ζητείται να εφαρμόσει τους κανονισμούς που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ταυτόχρονα να μπορέσει να αξιοποιήσει τους κανόνες που ορίζει η συνθήκη της Γενεύης του 1951 αναφορικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Η Ελλάδα δυστυχώς όλα αυτά τα χρόνια στάθηκε ανίκανη να φτιάξει δομές για την ένταξη των ανθρώπων που παρέμειναν στη χώρα. Δεν φρόντισε για την ενσωμάτωσή τους και κυρίως παρέβλεψε να αξιοποιήσει τις ικανότητες και τη δυνατότητα που είχαν, για παράδειγμα, να καταρτιστούν με σεμινάρια και να γίνουν αξιόλογοι διερμηνείς και διαπολιτισμικοί μεσολαβητές.Άνθρωποι που θα ήταν πλήρως προετοιμασμένοι και κατάλληλοι για τα επόμενα κύματα προσφύγων, τα οποία αναμένονταν να διογκωθούν σύντομα με την υφιστάμενη κατάσταση.

Φτάνουμε λοιπόν σε μια Ελλάδα που έχει επιτακτική ανάγκη από διερμηνείς και μεσολαβητές, χωρίς να μπορεί να αξιοποιήσει τους μετανάστες και τους πρόσφυγες που βρίσκονται αυτήν τη στιγμή στη χώρα, καθώς δεν έχουν την απαραίτητη γνώση για αυτές τις απαιτητικές υπηρεσίες, συντελώντας απλώς στα ποσοστά ανεργίας. Ανταυτού, αναγκάζεται να μισθώνει μετανάστες και πρόσφυγες που βρίσκονται σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανθρώπους που πέρασαν από την Ελλάδα, αλλά δεν εγκαταστάθηκαν στη χώρα λόγω της ανικανότητας του συστήματος να ανταπεξέλθει στις ανάγκες της ενσωμάτωσης. Ζητά με λίγα λόγια βοήθεια και παίρνει δάνεια από την Ευρώπη για να καλέσει διερμηνείς και διαπολιτισμικούς μεσολαβητές από έξω, ανθρώπους για τους οποίους αν είχε φροντίσει, θα είχε τώρα εντός της χώρας, με μισθό που παραμένει εντός των συνόρων και συμβάλει στην κίνηση της οικονομίας. Οι μεσολαβητές αυτοί έρχονται στα σύνορα και εκπονούν απαιτητική δουλειά, στο τέλος της μέρας όμως γυρνούν σε μια άλλη χώρα, με την Ελλάδα να παραμένει απλός παρατηρητής στην διαιώνιση του προβλήματός της.

Οι διερμηνείς και διαπολιτισμικοί μεσολαβητές που χρησιμοποιούνται αυτήν τη στιγμή στα σύνορα είναι οι ίδιοι που τα προηγούμενα χρόνια ήταν αιτούντες άσυλο στην Ελλάδα και οι οποίοι, λόγω της αμέλειας και της γραφειοκρατικής διαφθοράς σε τούτη την χώρα, ζήτησαν διεθνή προστασία κυρίως στη Σκανδιναβία και την κεντρική Ευρώπη. Αυτοί οι άνθρωποι εκδιώχθηκαν, δυσκολεύτηκαν, ταπεινώθηκαν, κοροϊδεύτηκαν και αγνοήθηκαν από τις αρχές της Ελλάδας. Έφτασαν και εγκαταστάθηκαν όμως σε χώρες με καλύτερα συστήματα, σε χώρες όπου τους δόθηκε ταυτότητα και επ’ αόριστον ασυλία, σε χώρες όπου εντάχθηκαν και ενσωματώθηκαν επιτυχώς.

Πώς μπορεί να είναι βέβαιη η Ελλάδα σήμερα ότι αυτοί οι άνθρωποι θα είναι αντικειμενικοί όπως ορίζει η αρμοδιότητα τους κατά την διάρκεια της υλοποίησης του καθήκοντός τους και δεν θα εξυπηρετήσουν τα συμφέροντα των υπόλοιπων χωρών της Ευρώπης;

Ένας τομέας που αξίζει να τεθεί υπό διαφορετικό πρίσμα μετά τα παραπάνω, είναι αυτό της ταυτοποίησης και καταγραφής εθνικοτήτων στα σύνορα. Σύμφωνα με διάγγελμα μόνον οι Σύριοι, οι Αφγανοί και οι Ιρακινοί μπορούν να περάσουν τα σύνορα, πράγμα το οποίο προκαλεί διάφορα «λάθη». Συνηθέστερο παράδειγμα αποτελεί το «μπέρδεμα» ανάμεσα στις εθνικότητες Αφγανών και Ιρανών. Ο Αφγανός που καταγράφεται εσκεμμένα ή μη ως Ιρανός δεν μπορεί να περάσει, σύμφωνα με το διάγγελμα, από τα κλειστά σύνορα, και αντίστοιχα ο Ιρανός που έχει περάσει στην Ελλάδα ως Αφγανός, στον επόμενο συνοριακό έλεγχο θα του απαγορευτεί η διέλευση, καθώς διαπιστώνεται η λάθος ταυτοποίηση. Άρα και οι δυο άνθρωποι θα εγκλωβιστούν στην Ελλάδα με την επίσημη ανακοίνωση φραγής των συνόρων στην περίοδο της κρίσης…

Αλλά γιατί αποτελεί τόσο μεγάλο θέμα το παραπάνω πρόβλημα και για ποιο λόγο είναι απαραίτητοι οι μεσολαβητές;

Ο διαπολιτισμικός μεσολαβητής διευκολύνει τις εμπλεκόμενες πλευρές να φτάσουν συνεργατικά σε μια κοινά αποδέκτη λύση. Είναι αυτός που στην ουσία διευκολύνει τη διαδικασία, συμβάλλοντας στη δημιουργία ατζέντας, στην αναγνώριση και πλαισίωση των θεμάτων, στην αποτελεσματική επικοινωνία, στο να βρεθούν κοινά σημεία, στη δίκαιη διαπραγμάτευση και σε μία, πιθανώς, τελική συμφωνία.

Σε χώρους όπου δραστηριοποιούνται διαπολιτισμικοί μεσολαβητές αλλά και διερμηνείς, συμβαίνει πολλές φόρες να συγχέει ο κόσμος τον ρόλο και το έργο τους. Ένας διαπολιτισμικός μεσολαβητής μπορεί να αναλάβει τη θέση ενός διερμηνέα, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί ο δεύτερος να εκπροσωπήσει τον πρώτο. Η δουλειά ενός διερμηνέα είναι μόνον να διευκολύνει την επικοινωνία, να προσέχει να μην παραφράζει, να μην προσθέτει αλλά και να μην παραλείπει, καθώς επίσης να χρησιμοποιεί σωστά τη γλώσσα του σώματός του.

Γι’ αυτό άλλωστε ο πιο καλός διερμηνέας θεωρείται αυτός που δεν υπάρχει, αυτός που είναι δηλαδή αόρατος! Ο διαπολιτισμικός μεσολαβητής όμως πρέπει να είναι καλός ακροατής, υπομονετικός, συνεργατικός, ανεκτικός, να κρατά ουδετερότητα, να είναι ικανός διπλωμάτης, επικοινωνιακός και κυρίως γλωσσικά επαρκής. Πρέπει να είναι ένα άτομο ιστορικά και πολιτισμικά ευαισθητοποιημένο, το οποίο να ενημερώνεται συνεχώς και να έχει σπουδαίες διαπροσωπικές ικανότητες. Το έργο του δε χρησιμεύει μόνο στα σημεία παροχής έκτακτης βοήθειας, αλλά στο σύνολο των δημόσιων υπηρεσιών, στους οργανισμούς και τις διάφορες επιχειρήσεις. Σε κάθε χώρο, με λίγα λόγια, όπου υπάρχει επικοινωνία ανθρώπων, οι οποίοι δεν μιλούν την ίδια γλώσσα αλλά έχουν επιπλέον και μεγάλες διαφορές στον πολιτισμό τους. Μιλάμε δηλαδή για ανθρώπους που μετακινήθηκαν σε μια άλλη χώρα και μπορεί να αντιμετωπίσουν πολιτισμικά, θρησκευτικά και γλωσσικά εμπόδια, τα οποία δύνανται να προκαλέσουν σοβαρές παρεξηγήσεις και παρανοήσεις.

Την περίοδο αυτή της μεγάλης πολιτικής κρίσης, η οποία οδηγεί στην έλευση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων καθημερινά στην Ελλάδα, η ανάγκη για μεσολαβητές είναι μεγαλύτερη από κάθε άλλη φορά. Κάλλιο αργά πάρα πότε, όμως, όπως λέει και η παροιμία! Δεν είναι πότε αργά η Ελλάδα να ασχοληθεί με το κομμάτι των κωλυμάτων για αυτούς που βρίσκονται ήδη χρονιά εδώ και να τους προετοιμάσει για επιμόρφωση, ώστε να έχει την καλύτερη δυνατή αντιμετώπιση για αυτούς που καταφθάνουν καθημερινά και πρόκειται μάλιστα να διαμείνουν στην Ελλάδα.

Join our community of readers!

One last thing! Check your email to confirm your subscription.

Pin It on Pinterest

Share This
Skip to content