Taking too long? Close loading screen.

Λέγεται πως τα ναρκωτικά είναι η μάστιγα του αιώνα μας. Πράγματι, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γης, άνθρωποι κάθε ηλικίας, εθίζονται από διαφορετικές σκληρές ουσίες. Η χρήση τους οδηγεί σε κατάχρηση, η κατάχρηση σε εθισμό και ο τελευταίος σε πιάνει από το χέρι, με προορισμό τον θάνατο. Γιατί όμως εξαρχής, να επιλέξεις αυτό το σκοτεινό μονοπάτι και γιατί να σχεδιάσεις εσύ, την ταφόπλακα σου. Επιπλέον, αν θεωρήσουμε πως οι κοινωνικές συνθήκες, η γκετοποίηση, η ανεργία, η αβεβαιότητα και η κοινωνία που ζεις -η οποία αντικατοπτρίζεται στα πρόσωπα των χαμένων παιδιών της- σε οδήγησαν εκεί, τότε, πως επιστρέφεις;

Οι απαντήσεις εκ μέρους της επιστήμης και της ψυχολογίας είναι πολλές και οι πειραματισμοί, έδιναν και έπαιρναν στις αρχές του 20ου αιώνα. Πιο κοινές τακτικές, ήταν ο ξυλοδαρμός, η απομόνωση και φαρμακευτική αγωγή (ψυχοφάρμακα). Ευτυχώς για τους ανθρώπους, αυτές οι “τεχνικές” γρήγορα αποδείχτηκαν λανθασμένες. Δυστυχώς για τα ποντίκια, βρέθηκε η λύση του να πειραματιζόμαστε με αυτά. Έτσι, εκτός από τα σαμπουάν που δοκιμάζαμε πάνω τους, τις κολόνιες που τους ψεκάζαμε, οι επιστήμονες, είπαν να τους πλασάρουν και λίγα ναρκωτικά.

Το πείραμα ήταν απλό και δεν χρειαζόταν ούτε μεγάλα εργαστήρια, ούτε τις συνεδρίες των ψυχολόγων. Τοποθέτησαν λοιπόν, ένα μοναχικό ποντίκι σε ένα κλουβί με δύο δοχεία νερού και στο ένα από αυτά, ρίξανε ηρωίνη. Το ποντίκι κατά συνέπεια δοκίμαζε και από τα δύο, αλλά η γλύκα του μολυσμένου δοχείου τον έκανε να επιστρέφει, ζητώντας και άλλη δόση. Κάθε μέρα, η δοσολογία ανέβαινε και οι επισκέψεις γινόντουσαν πιο συχνές. Στο τέλος του πειράματος, τα ποντίκια που χρησιμοποιήθηκαν διάλεξαν το ‘live fast die young’, αφού σχεδόν όλα τους εθίστηκαν, ενώ, οι θάνατοι από υπερβολική δόση, φτάσανε σε αρκετά υψηλά επίπεδα.

Το κακό όμως με αυτό το πείραμα, είναι πως καμμιά απάντηση δεν δόθηκε στο βασικό ερώτημα, “γιατί το κάθε ποντίκι επέλεγε το συγκεκριμένο νερό;”. Εδώ είναι που έρχεται ο Καναδός ψυχολόγος και καθηγητής, Μπρούς Αλεξάντερ, για να βάλει την πινελιά του και να αλλάξει τον τρόπο σκέψεις μας. Έθεσε ένα απλό ερώτημα….”γιατί να βάζουμε το ποντίκι μονάχο του στο κλουβί, και να του δίνουμε ως μοναδικό παράθυρο διαφυγής, την ηρωίνη;”. Το ερώτημα ήταν στοχευμένο, καθώς ο ψυχολόγος, είχε ήδη σκεφτεί την λύση που θα μεταμόρφωνε για πάντα, τον τρόπο αντιμετώπισης των χρηστών.

Πρότεινε το ποντικόπαρκο. Ένα μεγαλύτερο κλουβί (η χωριό όπως το αποκαλούσε μερικές φορές) με πολλά παιχνίδια και ασχολίες για τα ποντίκια. Τσουλήθρες, χρωματιστές μπάλες και τούνελ, ήταν λίγες από τις δραστηριότητες που διάλεξε ο δόκτωρ Αλεξάντερ, για τους κατοίκους του χωριού. Εκτός αυτού, επέλεξε να συμπεριλάβει και τα δύο φύλα και έτσι ο έρωτας, δεν έλειπε από το πάρκο. Τέλος, τοποθέτησε τα δύο δοχεία που προαναφέραμε στις γωνιές του κλουβιού και ανυπομονούσε, για την εξέλιξη της κοινότητας.

Το αποτέλεσμα ήταν συναρπαστικό! Τα ποντίκια, αυτά τα πλάσματα που εδώ και έναν αιώνα ταλαιπωρούμε, ώστε να βγάζουμε εμείς συμπεράσματα, θεραπεύτηκαν. Ποια ήταν η φαρμακευτική αγωγή; Η κοινωνική ένταξη και η ψυχαγωγία.

Συγκεκριμένα, η αναφορά του ψυχολόγου έλεγε το εξής:

  • ήταν ελάχιστες οι περιπτώσεις που ένα ποντίκι διάλεγε το νερό της ηρωίνης. Συνήθως κατα επιλογή του και όχι λόγο εθισμού (κάτι σαν το δικό μας, “πινώ μόνο το Σαββατοκύριακο”)
  • κανένα ποντίκι δεν έκανε σταθερή χρήση
  • κανένας τους δεν πέθανε από υπερβολική δόση, η από συχνή κατάχρηση
  • όταν είχαν βρει το άλλο τους μισό, η αν γινόταν κάποιο ομαδικό παιχνίδι με φίλους, επέλεγαν μόνο το καθαρό νερό

Παρά τα χαρμόσυνα νέα, αρκετοί συνάδελφοι του Μπρούς, αντιμετώπισαν με καχυποψία το ποντικόπαρκο. Πολλοί δεν πείστηκαν από το εγχείρημα και διαφωνούσαν στην σύγκριση ανθρώπου-ποντικού. Τα δύο μεγάλα επιστημονικά περιοδικά, το επιστήμη “Science” και το φύση “Nature”, απέρριψαν την θεωρεία του ψυχολόγου, η οποία εμφανίστηκε στην ψυχοφαρμακολογία το 1978. Ακόμα χειρότερα για το πείραμα, μέσα στα επόμενα χρόνια, το Πανεπιστήμιο Simon Fraser απέσυρε τη χρηματοδότηση του Rat Park. Όμως, οι ιστορικές συγκυρίες θα δικαίωναν μία για πάντα τον καθηγητή.

Είναι η εποχή του πολέμου του Βιετνάμ και περίπου το 20% των αμερικανών στρατιωτών, έκανε συστηματική χρήση ηρωίνης. Αρκετοί από αυτούς βέβαια, δεν είχαν ξαναδοκιμάσει το ναρκωτικό και δεν είχαν ιστορικό αυτοκαταστροφικών τάσεων. Απλά ψάχνοντας για τρόπους διαφυγής από την πολεμική πραγματικότητα γύρω τους, “τσούλισαν” προς την παγίδα.

Όταν ο πόλεμος τελείωσε και οι εθισμένοι στρατιώτες επαναπατρίστηκαν, ο Δρ. Αλεξάντερ, ξεκίνησε να παρατηρεί και να μελετάει τις ζωές τους. Το αποτέλεσμα ήταν το ίδιο συναρπαστικό με το χωριό των ποντικών. Πάνω από 80% των χρηστών σταμάτησε απότομα την χρήση δίχως φαρμακευτική και ψυχολογική βοήθεια. Ποιο ήταν το φάρμακο;;; Για άλλη μία φορά, η κοινωνική ένταξη και η ψυχαγωγία. Οι άνθρωποι απλούστατα άφησαν πίσω τους τις σφαίρες, τις ρουκέτες και το αίμα, και βρήκαν πάλι τους φίλους τους, την οικογένεια και τον/την αγαπημένο τους. Για άλλη μία φορά, η μοναξιά, αποδέχτηκε ως ο χειρότερος εχθρός του ανθρώπου.

Ναρκωτικά και 21ος αιώνας

Σήμερα ο Μπρούς Αλεξάντερ είναι πιο επίκαιρος από ποτέ. Οι στατιστικές δείχνουν πως η χρήση των σκληρών ναρκωτικών, έχει άνοδο στις κοινωνίες που πνίγουν οι οικονομικές συνθήκες, η στα γκέτο των μεγάλων δυτικών πόλεων, που στοιβάζονται οι περιθωριακοί. Πάρτε για παράδειγμα την Ελλάδα προ δεκαετίας και συγκρίνετε με την Ελλάδα της κρίσης. Η ύπαρξη του νέου ναρκωτικού σίσα, απαντάει από μόνη της. Ύστερα, κοιτάξτε τους θανάτους από ουσίες σε περιοχές των Βαλκανίων και συγκρίνετε με τις σκανδιναβικές χώρες. Τέλος, σκεφτείτε και τον φαύλο κύκλου που καταπίνει τους απεξαρτημένους. Ο “πρώην πρεζάκιας”, ένας χαρακτήρας που υπάρχει σε σχεδόν κάθε γειτονιά, αμέσως σπρώχνετε στην γωνία από την κοινότητα και η μη εύρεση φίλων και ασχολιών, τον οδηγεί και πάλι στο περιθώριο. Εμείς τον επιστρέφουμε στην μοναξιά και εμείς του δίνουμε έμμεσα την πρώτη δόση.

Αρα, το φάρμακο είναι ένα…Ασε τις ουσίες και γνώρισε ανθρώπους και νέους τόπους.
Ασε την σύριγγα, πέτα το πιπάκι, σκίσε την καρτέλα και κάλεσε τον παιδικό σου φίλο, που έχεις χαθεί εδώ και χρόνια. Κάνε το βήμα βρε, και πήγαινε να βρεις αυτήν/αυτόν που ποθείς. Κάνε το μακρινό ταξίδι που ονειρεύεσαι από μικρός και άσε τις μονοήμερες της μαστούρας. Πέτα τα όλα βρε, και βγες μία βόλτα. Βρες νέους φίλους και παρέες, που θα σε αγκαλιάσουν γιαυτο που είσαι. Και κάθε φορά που πας να κατρακυλήσεις σκέψου.. Αν έχεις σύντροφο για έρωτα, θα έβλεπες πορνογραφία;; Αν ήξερες να βάζεις γκολ, θα κλεινόσουν στο δωμάτιο με την κονσόλα; Αν έχεις ζωη να κυλάει μεσ’ την φλέβα σου, θα την γέμιζες δηλητήριο;

Join our community of readers!

One last thing! Check your email to confirm your subscription.

Pin It on Pinterest

Share This
Skip to content