Taking too long? Close loading screen.

Πώς η εικόνα των άδειων, από ανθρώπους, αστικών κέντρων μπορεί να παρομοιαστεί με τις ποικίλες αναπαραστάσεις τους στα έργα των θερινών σινεμά; Αναρωτιόμουν τί να σημαίνει η «άδεια πόλη» και κάθε φορά έπιανα τον εαυτό μου να μην μπορεί να την περιγράψει με λόγια αλλά με τις αισθήσεις, όπως αυτή της όρασης. Οι άδειες πόλεις των θερινών σινεμά γεμίζουν τη φαντασία, δημιουργούν ταυτίσεις συναισθημάτων των εναπομείναντων κατοίκων και των περαστικών ταξιδιωτών με τους κινηματογραφικούς ήρωες και μέσω μιας οθόνης ενισχύουν την ανάγκη για φυγή από την καθημερινότητα και τη ρουτίνα.

Διαχρονικά, ο μυθοπλαστικός κινηματογράφος θεωρώ πως επηρεάστηκε σημαντικά από τον εθνογραφικό κινηματογράφο και τα επιστημονικά ντοκιμαντέρ. Πιο συγκεκριμένα, όσον αφορά την τεχνολογική εξέλιξη της χρήσης των εργαλείων του και όσον αφορά την καταγραφή των τρόπων ζωής των ανθρώπων εντός των μεγάλων πόλεων – μητροπόλεων και εν γένει των ανθρώπινων συναισθημάτων, το πώς και με ποια δύναμη επιδρούν στον άνθρωπο (ευρωπαϊκός κινηματογράφος). Οι πόλεις αποτελούν το κυρίαρχο τοπίο ξεδίπλωσης ανθρώπινων ιστοριών για τον 20ο και τον 21ο αιώνα. Ο πλουραλισμός, η ανωνυμία και η επιλογή στις διαφορετικές οπτικές, στις όψεις που προσφέρει η πόλη, είναι εκείνα τα στοιχεία που την κάνουν δημοφιλή τόπο κατασκευής σεναρίου και κινηματογραφικών σκηνών.

Η κάμερα επιτηδευμένα στοχεύει να δείξει τις «ασχήμιες» και τις «ομορφιές» των άδειων πόλεων απεικονίζοντας την πολεοδομία τους πότε με ρεαλιστικό και πότε με υποβοηθητικό – συμβολικό τρόπο. Οι κινηματογραφιστές είτε επιθυμούν να δείξουν τη δομή τους, είτε να αναδείξουν τους τρόπους που επινοούν οι άνθρωποι να βρουν το νόημα που εκλείπει από τη ζωή τους, αφού η πόλη στην καθημερινότητά τους τους θρέφει ή τους θέτει σε κίνδυνο (άμεσο και έμμεσο) αμφίδρομα. Παρακολούθησα τέσσερις κλασικές ταινίες που είχαν άμεση ή έμμεση αναφορά στην πόλη προκειμένου να επιβεβαιώσω ή να διαψεύσω τις σκέψεις μου.

H «άδεια πόλη» των ταινιών του 9ου Φεστιβάλ Θερινού Κινηματογράφου της Αθήνας – Athens Open Air Film Festival πότε παρουσιάζεται ως «θηρίο» που βυθίζει τον άνθρωπο σε σκοτεινότερες σκέψεις και πράξεις, οι οποίες πραγματοποιούνται ευκολότερα με τη βοήθεια της ερήμωσης του περιβάλλοντος και πότε η «άδεια πόλη» παρουσιάζεται ως ευκαιρία αποσιώπησης των συναισθημάτων ή και μη αντιμετώπισης καταστάσεων. Αυτές οι ταινίες, μεταξύ άλλων, έπαιξαν έμμεσα καθοριστικό ρόλο στη δόμηση, στην αρχιτεκτονική των κτιρίων και κατ’ επέκταση στα βιώματα των ανθρώπων.

Για την ταινία Naked του 1993, o σκηνοθέτης Mike Leigh αναδεικνύει, μέσα από τα πλάνα του, τα αδιέξοδα μιας κοινωνίας πνιγμένης στη ματαίωση, τον κυνισμό, την επιθετικότητα και τον σεξισμό. Τα φαινόμενα αυτά τροφοδοτούν τον τραγικό ήρωα ο οποίος δείχνει να περιφέρεται από το Μάντσεστερ στο Λονδίνο προκειμένου να ξεφύγει από την εγκληματική πράξη που τον οδήγησαν τα ένστικτά του. Διάφορες γωνιές των περιοχών και των πόλεων της ταινίας φαίνεται να συνοδεύουν αυτήν την περιπλάνηση. Για την ταινία Blow-Up του 1966, ο σκηνοθέτης Michelangelo Antonioni χρησιμοποίησε τη φωτογραφική μηχανή ως μέσο τεκμηρίωσης για μία εγκληματική σκηνή. Η «άδεια πόλη» του καλοκαιρινού Λονδίνου της δεκαετίας του ΄60 βοήθησε τον ήρωα της ταινίας, ενός φωτογράφου μόδας, να συλλάβει τυχαία με την κάμερα του, κατά τη διάρκεια μιας βόλτας του σε έναν κήπο – πάρκο, την εκτέλεση – δολοφονία ενός ανθρώπου. Το ερώτημα παραμένει: συνέβη στα αλήθεια το έγκλημα;

Για την ταινία Point Blank του 1967, ο σκηνοθέτης John Boorman δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα στην πόλη του Λος Άντζελες που απαιτεί το σενάριο της φιλικής προδοσίας, της απληστίας με πυροβολισμούς, βία και εξαπάτηση. Η οπτική αναπαράσταση μιας βίαιης κοινωνικής πραγματικότητας δεν αποτελεί παρά μια αντανάκλαση της ίδιας της κοινωνίας του Λος Άντζελες. Τα άτομα διεκδικούν με κάθε τρόπο το νόημα της ζωής ακόμη κι αν αυτό βρίσκεται στον αποξενωμένο και ριψοκίνδυνο κόσμο της νύχτας.

Για την ταινία Lost Highway του 1997, ο σκηνοθέτης David Lynch αντικατοπτρίζει την ανθρώπινη ιδιοσυγκρασία στην καρδιά της πόλης. Πρόκειται για μία «ανατροπή: ο δρόμος που περνά από την άγονη έρημο και καταλήγει στην φοβερή αδιέξοδη αλήθεια: this is the road to nowhere. Ό,τι προηγήθηκε είναι μια ιστορία που δεν μπορεί να επανακτηθεί και ό,τι ακολουθεί είναι το άπειρο όμοιο. Για ποιον προορισμό μιλάμε;


Τα περιεχόμενα της στήλης BLOG αφορούν σε προσωπικές απόψεις των συντακτών και δεν αντικατοπτρίζουν τις θέσεις του Solomon MAG.

Join our community of readers!

You have Successfully Subscribed!

Pin It on Pinterest

Share This
Skip to content